Đang tải...

Bài thơ của người con Phước Tích

BÀI THƠ CỦA NGƯỜI CON PHƯỚC TÍCH

Tưởng nhớ Anh Đoàn Văn Nghệ

 

Năm 1946, lúc tôi 10 tuổi, Anh Đoàn Văn Nghệ và Vệ Quốc Đoàn từ Quảng Ngãi về thăm quê. Hành trình theo cuộc chiến bảo vệ Tổ Quốc là tình yêu quê nhà, nơi anh sinh ra và lớn lên. Đình Trung, Đình Đại, Bến Vạn, Bến Cạn, Bến Cửa, nhịp cầu cuối thôn, hồ sen và dòng Ô Lâu thơ mộng là những địa danh của làng đã trở thành ký ức không phai mờ của bao trai làng theo năm tháng trong cuộc kháng chiến trường kỳ 9 năm.

 

Năm 1959 tôi gặp Anh ở Hà Nội, lúc đó Anh Nghệ là thiếu tá, giảng dạy ở trường lục quân Sơn Tây. Anh đang chỉ huy đoàn quân duyệt binh nhân ngày 2-9, ngày Lễ Quốc Khánh. Gặp Anh, vẫn là câu chuyện ở làng, tình yêu thương tha thiết đối với gia đình, bạn bè thời niên thiếu ở nơi Làng nhỏ xinh xinh.

 

Năm 1962, Anh là học viên tại học viện sĩ quan Liên Xô, gặp anh ở Moskva. Anh lại dắt tôi dọc theo các kênh đào Moskva-Volga và chuyện trò thân thiết nhất vẫn là chuyện của làng mình Nơi chôn nhau cắt rốn, Nơi san sẻ vui buồn.

 

Năm 1980, tôi lại gặp Anh, lúc này Anh là Đại tá và là Chủ tịch hội đồng hương làng Phước Tích ở thành phố Hồ Chí Minh. Anh cho tôi xem bài thơ “Phước Tích quê ta ơi” và tôi yêu bài thơ của Anh từ đó.

 

Qua bài thơ, cảnh và người Phước Tích hiện lên thật đẹp. Nỗi nhớ thiết tha của người con Phước Tích hòa quyện với quê hương bao tháng ngày xa cách. Bài thơ khắc sâu cảnh thiên nhiên và cội nguồn Hà Cát, Cồn Dương với vẻ đẹp vừa hiện thực vừa thơ mộng, thi vị, gợi rõ những nét riêng biệt, độc đáo, khác hẳn những miền quê khác của đất nước. Chỉ những người đã từng sống ở Phước Tích, Phước Tích là quê hương thân thiết của mình, mới có nỗi nhớ thật da diết, những cảm nhận thật sâu sắc về Lối đi râm mát, San sát vườn cau, thấm thía cảnh

 

Cách nhau không mấy dặm đường,

Người khuất kẻ ở xót thương chín chiều,

Tiễn đưa trong tiếng thông reo,

Biệt ly chỉ mấy nhịp cầu sang ngang.

 

Hình nhưng trong anh Nghệ đường làng nan quạt mờ trong sương sớm hay rộn rã dưới ánh nắng ban chiều hoặc thơ mộng huyền ảo trong ánh trăng buổi tốt đêm rằm; Lò Nậy, Lò Thanh có “Lửa lò sưởi ấm đêm đông”; những bên sông gần gũi tuổi thơ “Rộn rịp bến Cửa, bến Cạn, bến Vạn, bến Cầu”; cái hà con núm ruột của làng đầy ắp kỷ niệm một thưở buồn vui như : “Tiếng chim cu gáy, bâng khuâng trưa hè” như “Hà Sen soi bóng le le, Tung tăng cá quẩy bên đìa hàng mưng” đã đi vào cõi nhớ vĩnh hằng nên khi nhắc lại liền hóa thành thơ. Để rồi khi kết thúc bài thơ là:

 

Làng ta truyền thống thủy chung,

Ân tình coi trọng, nước trong vui lòng,

Ô Lâu trong nắng mai hồng,
Sáng soi mãi mãi mặn nồng tình quê.
 

Có lẽ Anh và Tôi từng có một thời sống ở nước Nga đường bệ, từng đọc các tác phẩm văn học của nhà văn Xô Viết một thời nên đã hiểu sâu sắc về lòng yêu nước như nhà văn Ylia Êrenbua “Dòng suối đổi vào sông, sông đổ vào dải trường giang Vônga, con sông Vônga đi ra bể. Lòng yêu nhà, yêu làng xóm, yêu miền quê trở nên lòng yêu Tổ quốc. Có thể nào quan niệm được sức mãnh liệt của tình yêu mà không đem nó vào lửa đạn gay go thử thách. Người ta giờ đây đã hiểu lòng yêu của mình lớn đến dường nào, yêu người thân, yêu Tổ quốc, yêu nước Nga, yêu Liên bang Xô Viết. Điều đó ta đã hiểu, khi kẻ thù giơ tay ta khả ố động đến Tổ quốc chúng ta. Ai là kẻ chẳng cảm thấy, mùa thu qua, điều giản dị này: “Mất nước Nga thì ta còn sống làm gì nữa”. Chính vì lẽ đó, Anh đã dấn thân vào cuộc trường kỳ kháng chiến 30 năm vì giải phóng Tổ Quốc và thống nhất nước nhà. Anh đã bình dị thủy chung thanh bạch trước khi mãi mãi đi vào thế giới vĩnh hằng. Bà con làng Phước Tích yêu bài thơ Anh và mãi mãi nhớ Anh. Nhạc sĩ Quốc An đã phổ nhạc bài thơ Anh. Ca sĩ Quốc Đại hát. Điệp Văn và ê kíp đã quay video clip bài hát “Phước Tích quê ta ơi” theo hồn thơ của Anh. Tôi may mắn nghe Quốc An hát trước khi bản nhạc lên khuôn. Tôi chứng kiến cảnh Quốc Đại tỏ hồn mình theo bài hát và sự nhiệt tình tha thiết của Điệp Văn khi nheo mắt tìm những góc cạnh thể hiện hết những ẩn dụ của bài hát qua thơ. Cám ơn Quốc An, Quốc Đại, Điệp Văn và ê kíp quay video clip đã để lại những kỷ niệm êm đềm tha thiết và sâu lắng đến với bà con Phước Tích quê tôi.

 

Chắc là, trong những đêm hè, ngày vui lễ hội nơi quê mình sẽ vang lên bài thơ, bài hát “Phước Tích quê ta ơi” như điều thầm kín tưởng nhớ đến Anh và cũng là lời nhắc nhở chúng ta, những người đang sống, hãy sống xứng đáng với Tổ Tiên mình những Người đã xây làng lập nghiệp, vun đắp giữ gìn để có Phước Tích mãi mãi là niềm tự hào của bao thế hôm nay và mai sau.

 

 

Tp. Hồ Chí Minh chiều 26 Tết Tân Mão (28-01-2011)

TRƯƠNG THẾ KỶ

 

Scroll To Top